Linh Dược trà là tên của một hiệu trà nức tiếng đất Hà thành xưa, chuyên sao ướp, buôn bán những loại trà ngon nổi tiếng chốn kinh kỳ: trà sen, trà nhài, trà bạch cúc... Đời thứ 5 của hiệu trà Linh Dược là nghệ nhân Trường Xuân, người đã dành gần trọn cuộc đời mình để nghiên cứu về cây trà và nghệ thuật trà VN, kể từ lúc còn niên thiếu cho tới hôm nay, khi đã bước sang tuổi 75.

Dấu chân ông đã in trên khắp những vùng trà cả nước, từ những rừng trà Shan tuyết mọc trên chót vót vùng núi đá tai mèo ở Phìn Hồ, Hà Giang, đồi trà Tà Sùa, Thượng Sơn ở Bắc Yên, Sơn La... (cao 1.800m so với mặt biển, quanh năm mây phủ, sương giăng nên mỗi vụ nhiều lắm chỉ thu hái được 100kg), cho tới những đồi chè xanh mướt ở đất Tân Cương - Thái Nguyên, Thanh Sơn - Phú Thọ, Quốc Oai - Hà Tây, Bảo Lộc - Lâm Đồng...

Không chỉ thu thập những kinh nghiệm quí báu về cách sao ướp trà; lão nghệ nhân Trường Xuân còn tìm hiểu tập quán uống trà của từng vùng đất để dựng lên một bức tranh chân thực và đầy đủ về nghệ thuật thưởng trà tưởng đơn sơ mà thật cầu kỳ. Niềm đam mê trà Việt của ông đã được truyền sang cậu con trai út Hoàng Anh Sướng, nhà báo của tờThế Giới Mới.

Trà Trường Xuân được chia thành ba nhóm chính: nhóm trà mộc là trà xanh nguyên thủy của vùng Phìn Hồ, Đồng Văn, Suối Giàng, Tà Sùa, Tân Cương... được chọn kỹ lưỡng, đánh hương lại theo kinh nghiệm gia truyền; nhóm trà bổ dưỡng là sự kết hợp giữa trà với những vị thuốc bắc, long nhãn, hạt sen, mật ong, hoa cúc... vừa thơm ngon vừa bổ; và độc đáo nhất cũng là yếu tố chính làm nên “thương hiệu” trà Trường Xuân là nhóm trà ướp hương hoa tự nhiên với mùi thơm dịu mát của hoa bưởi, ngọt ngào của ngọc lan, nồng nàn của hoa nhài, thanh khiết của hoa mộc, hoa sen...

Nhấp chén trà thơm với bạn hiền

Mê Kinh Dịch nên cha con ông chủ chia không gian hiên trà (rộng 150m2) thành bốn khu riêng biệt, ứng với tứ trí trong Kinh Dịch. Khu trí xảo dành cho những người đến bàn chuyện làm ăn, cần sự tỉnh táo, minh mẫn, phù hợp với những loại trà từ vùng núi cao xuôi về là Shan tuyết, Tà Sùa, Thượng Sơn vốn chứa nhiều chất kích thích hệ thần kinh. Trí duy với đặc sản là trà bạch linh chắt lọc hương của ba loài hoa thủy tiên, mộc, bưởi.

Nâng chén trà dậy hương thanh khiết (vốn được xem là hoa của nhà Phật) ấy, tâm hồn người uống trở nên thanh thản. Nếu trí hành tương ứng với loại trà bạch ngọc hoa ủ hương nồng nàn của năm loài hoa trắng là nhài, cúc trắng, hồng bạch, mộc và chủ đạo là ngọc lan, khơi dậy tình cảm yêu thương, rất hợp để những lứa đôi trò chuyện tâm tình; thì trí giác đi cùng trà hoa sen nồng đượm và những họa tiết trang trí hình hoa sen, những bức thư pháp, đôi câu đối đượm vị thiền, những lời răn của nhà Phật... lại là không gian lý tưởng để mỗi người nhìn lại mình, ngẫm ngợi thế thái nhân tình.

Đến với hiên trà Trường Xuân, ẩm khách còn đàm đạo với cha con ông chủ quán về mọi sự xung quanh cây trà, nghệ thuật thưởng trà Việt. Thế nên có ngày có tới 200-300 khách trong và ngoài nước tìm đến đây để “tâm và thân an trú” bên chén trà nồng. Cũng tại trà quán này, cách đây bốn năm, Câu lạc bộ Những người yêu trà VN đã được thành lập. Cứ ba tháng một lần, hơn 300 hội viên lại gặp mặt để cùng sẻ chia niềm đam mê. Đặc biệt, CLB còn thu hút không ít các bạn trẻ thuộc thế hệ 8X, 9X, đấy là cái gốc vững bền cho sự dậy hương trà Việt.

Để trà Việt dậy hương

Hoàng Anh Sướng cho biết cha con anh đang gấp rút hoàn thành bản thảo để sớm cho ra mắt một cuốn sách chuyên khảo về văn hóa trà Việt, qua đó cung cấp những thông tin về lịch sử cây trà trên đất Việt, giới thiệu những vùng trà, danh trà nổi tiếng, bàn về nước và dụng cụ pha trà, nghệ thuật thưởng trà...

Từ thành công của hiên trà Trường Xuân, anh cũng ấp ủ ước mơ nhân rộng thêm được nhiều hiên trà nữa để phục vụ nhu cầu của ẩm khách theo từng thế hệ, sở thích: giới trẻ, trung niên, người già, doanh nhân, văn nghệ sĩ... Xa hơn là xây dựng ở Đôn Thư, Thanh Oai, Hà Tây một khu du lịch sinh thái rộng gần 3ha; tại đây, du khách sẽ được phục vụ trọn gói từ ăn (những món ăn có gia vị là trà), uống (có khu đối chứng giữa ba cái nôi trà lớn trên thế giới là Nhật Bản, Trung Hoa và Việt Nam).

“Văn hóa trà VN là một yếu tố quan trọng cấu thành nên nền văn hóa dân tộc. Cha con tôi nguyện đem hết tâm sức, góp phần làm dậy hương trà Việt” - Hoàng Anh Sướng bộc bạch như thế.