“Quản lý” với hai từ quá quen thuộc nhưng phải hiểu đúng và trả lời  trọn vẹn câu hỏi: Thế nào là quản lý? và thế nào là đổi mới quản lý?

          Quản lý là tổ chức và điều khiển hoạt động, như vậy quản lý một nhà trường, một đơn vị làtổ chức điều khiển mọi hoạt động của một nhà trường, một đơn vị, mà cụ thể là:

- Hiệu trưởng phải tổ chức lên kế hoạch, phân công nhiệm vụ cụ  thể cho các cán bộ quản lý dưới quyển, cho các tổ chuyên môn, cho các đoàn thể để thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục rèn luyện học sinh và tổ chức các hoạt động giáo dục, thực hiện chương trình mục tiêu cấp học theo quy định.

- Hiệu trưởng phải tổ chức lên kế hoạch, săn sóc, sử dụng, tu bổ và từng bước khai thác triệt để mọi CSVC của nhà trường để phục vụ giảng dạy, học tập, rèn luyện và các hoạt động giáo dục, thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện như: sân chơi, thư viện, phòng truyền thống, các phòng học bộ môn, phòng chức năng, diện tích đất đai, vườn sinh, cảnh quan sư phạm,...

- Ngoài ra để gắn kết được nhà trường với xã hội thì hiệu trưởng phải có kế hoạch tổ chức và điều khiển các hoạt động của hội cha mẹ học sinh, các tổ chức, đoàn thể các nhà doanh nghiệp có những hoạt động hướng thiện, kết hợp ủng hộ giúp đỡ nhà trường tài trợ các hoạt động giáo dục. VỚi tập thể học sinh các em vừa là đối tượng giáo dục vừa là kết quả giaío dục, người hiệu trưởng phải có kế hoạch thực hiện các chương trình giáo dục phù hợp, hài hòa từng thời gian, thời điểm một cách cụ thể khoa học, giúp các em vừa học tâp, vừa rèn luyện và tham gia các hoạt động giáo dục khác để tiếp thu kiến thức, bổ sung kỹ năng sống dần dần hình thành nhân cách.

- Tóm lại tổ chức điều khiển mọi hoạt động của nàh trường là một công việc bao quát chỉ đạo xuyên suốt các hoạt động giáo dục chính khóa, ngoại khóa, hoạt động trong lớp, hoạt động ngoài giờ lên lớp mà người làm chủ đó là tập thể sư phạm nhà trường và đối tượng là học sinh.

          Thực tế cho hay đổi mới là một yêu cầu bắt buộc và hết sức bức thiết cho dù ở bất kỳ một nhà trường nào, người hiệu trưởng phải hiểu và bắt đầu từ họ, bắt đầu từ cỗ máy trung tâm. ĐÓ là đổi mới tổ chức, đổi mới điều hành, đổi mới kiểm tra, đổi mới nghiệm thu đánh giá xếp loại,... chính là đổi mới quản lý. Vậy đổi mới quản lý nâng cao chất lượng phải bắt đầu từ đâu? Và làm như thế nào? Kinh nghiệm còn ít của bản thân tôi tự thấy:

1) Trước hết phải đổi mới từ nhận thức.

          Là một hiệu trưởng, là một bí thư chi bộ, một con người làm công tác quản lý và điều khiển mọi hoạt động của đơn vị nhà trường, có thể nói đây là bộ nào quyết định đến mọi hành vi của các thành viên. Để làm nên kết quả giáo dục của một năm học hay của một nhiệm kỳ, phải chăng quản lý đó là công việc cực kỳ quan trọng.

          Mặt khác, nếu khai thác thông tin từ mạnh Internet ta mới thấy cái yếu, cái mạnh của giáo dục mà cụ thể là cái yếu, cái mạnh của bậc học THCS. ĐẶc biệt những điều mắt thấy, tai nghe tại các đợt đi tham quan, học tập kinh nghiệm theo chương trình hợp tác Việt Nam-Singapo. Ta càng thấy rõ cách quản lý trước hết ở các nước trong khu vực và tự soi lại mình thì thấy rất cần phải đổi mới quản lý và đổi mới cách tổ chức và điều khiển mọi hạot động của đơn vị mới đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ.

          Trong điều kiện hiện nay, đất nước đã và đang trên đà hội nhập, sự nghiệp CNH-HĐH nước nhà rất thiếu và rất cần lực lượng lao động trẻ, có tài năng, có kiến thức. Hệ thống các nhà trường THCN, CĐ, ĐH đanh hô hào đào tạo gắn với yêu cầu của xã hội, đáp ứng cái cần của xã hội. Đúng là như vậy, song những con người đó trước hết phải ra từ các trường Tiểu học, THCS rồi sau mới đến cac strường THPT, rồi ccs trường THCN, CĐ, ĐH. Đó chính là nguồn lực. Đặc biệt những năm gần đây từ khi bỏ kỳ thi THCS thì Sở GD&ĐT Hải Dương rất quan tâm và tổ chức nghiêm túc kỳ thi tuyển sinh vào các trường THPT hàng năm. Kết quả của kỳ thi này đã phản ánh một phần khá chính xác chất lượng giáo dục của từng nhà trường. Sau khi đã học tập và rèn luyện sau 4 năm dòng, cụ thể thật đáng suy nghĩ: Trong 273 đơn vị trường THCS trong toàn tỉnh Hải Dương thì chỉ có 121 trường có điểm trung bình của các học sinh dự thi đạt trên trung bình, vậy còn những 152 đơn vị trường có điểm trung bình tuyển sinh 3 môn dưới trung bình, thật là đáng suy nghĩ, đáng buồn thay.

          Kết quả giáo dục 4 năm là do nhiều yếu tố mang lại: Dạy của thầy, học của trò, động viên tạo điều kiện của gia đình,... Song tiên trách kỷ, hậu trách nhiên trước hết là thấy rõ công tác quản lý của hiệu trưởng, việc tổ chức và điều khiển của nhà trường còn hạn chế. Đó là nhược điểm đầu tiên, trong một chuỗi các nhược điểm dẫn đến kết quả giảm sút. Như vậy với vai trò đầu tầu, với tư cách là người “cầm lái” thì chính hiệu trưởng phải thấy rõ nhiệm vụ cấp bách của mình là phải đổi mới quản lý, đổi mới thường xuyên và đổi mới đồng bộ từng khâu, đổi mới từng việc cụ thể trong quá trình điều hành. Mặt khác người hiệu trưởng phải hiểu rõ đổi mới quản lý của mình chưa đủ mà phải có trách nhiệm lý giải hướng dẫn và yêu cầu mọi thành viên trong nàh trường đều phải đổi mới quản lý. Nghiêm cấm không được hiểu đổi mới đơn giảng như nhiều GVBM và nhân viên hiểu là đổi mới quản lý là việc của hiệu trưởng và phó hiệu trưởng, cùng lắm là đến tổ trưởng chứ không phải của mình. Như vậy là hoàn toàn sai và nếu để giáo viên hiểu như thế, nhân viên hiểu như thế thì chính hiệu trưởng lại chưa làm được việc đầu tiên của việc đổi mới quản lý là làm cho mọi người hiểu thế nào là đổi mới quản lý nâng cao chất lượng và việc của chính họ. Cho dù bất cứ một ai làm bất cự một việc gì trong nhà trường được phân công cũng đều phải đổi mới quản lý nâng cao chất lượng và phục vụ nâng cao chất lượng, có thể anh chỉ quản lý 1 tiết dạy là việc của GVBM, có thể anh quản lý 1 gìơ lao động, việc của GVCN, có thể anh quản lý 1 tiết sinh hoạt ngoài giờ lên lớp việc của giáo viên đoàn đội, hay cô qản lý 1 tiết thực hành, việc của giáo viên hợp đồng thiết bị giảng dạy, hay học thực tế địa phương việc của GVBM,... Vậy là thế nào để có hiệu quả, tôi cho rằng đây là việc đổi mới quản lý đến từng cá nhân, đây là một việc cực kỳ quan trọng vì chính cái đổi mới  này, đổi mới cách tổ chức và điều khiển các hoạt động này mới trực tiếp đem lại kết quả giáo dục.

          Như vậy đổi mới quản lý để làm được, làm tốt, trước hết hiệu trưởng phải là người có nhận thức đúng về nó và quyết tâm đổimới và thấy tính cấp bách của đổi mới và đổi mới thực sự. Nhưngmặt khác phải truyền lực nhận thức ấy đến mọi thành vien, mọi tổ chức, đoàn thể, mọi cá nhân của nhà trường như các giáo viên, nhân viên, học sinh thậm chí cả phụ huynh học sinh để họ nhận thức đúng và đều phải đổi mới, cùng bắt tay thực hiện đổi mới. Có như vậy cỗ máy giáo dục của nhà trường mới hoạt động nhịp nhàng và đổi mới nhịp nhàng thì chúng ta mới mong có sản phẩm như mong đợi, đáp ứng yêu cầu xã hội.

Như vậy để đổi mới quản lý đúng thì phải quyết tâm bằng đường lối, bằng kế hoạch, bằng việc làm và yêu cầu mọi người cùng đổi mới, dám loại bỏ kẻ thù luôn theo sát chúng ta luôn làm việcchiếu lệ, làm theo tjói quen. Đây là hòn đá tảng cản trở bước chân đổi mới. Như vậy đổi mới quản lý chỉ thành công khi chúng ta có nhân thức đúng về nó và bản thân người quản lý  phải quyết tâm, đây là yêu cầu tiền đề tạo nên thắng lợi, cụ thể với đơn vị ngay từ đầu năm học./.